Introduction to research Introduction to research

This page is made for educational purpose in Farsi language for students of the laboratory!
 
چگونه در مورد یک مطلب فیزیکی تحقیق کنیم؟
در عالم فیزیک، خیلی مواقع مجبور هستیم در مورد مطلبی تحقیق کنیم که تا به حال در مورد آن هیچ اطلاعی نداشته ایم، از کجا باید شروع کنیم؟
در این نوشته کوتاه، سعی بر این داریم تا با معرفی راهکارهای کلی، این راه را ساده کنیم. در نوشته ای دیگر، به روش های تحقیق پیشرفته خواهیم پرداخت.
 
1- کتاب مرجع بخوانیم
شاید ساده ترین راه برای شروع یادگیری در مورد هر مطلبی، خواندن کتاب آموزشی مربوطه باشد. مثلا اگر بخواهیم در مورد توزیع میدان الکتریکی در فضای اطراف توزیع بار، مطالعه کنیم کتاب های الکترومغناطیس (ریتس) و الکترودینامیک (جکسون) راه حل خوبی هستند. اما اگر کتاب مربوطه را نمی شناختیم چه کنیم؟
 
2- در اینترنت بچرخیم
استفاده از اینترنت ساده ترین راه جایگزین است. هر چند ممکن است در ابتدای استفاده از اینترنت به منظور تحقیق علمی، سردرگم شویم، اما با به کار بستن راهکارهایی که در ادامه می آیند، می توانیم نیاز خود را به سادگی تامین کنیم. سایت گوگل، نقطه شروع است! البته معرفی سایت google.com چیزی به اطلاعات شما اضافه نمی کند، در واقع، مهم استفاده درست از این موتور جستجو است. اهمیت اساسی در هر تحقیق اینترنتی، پیدا کردن کلیدواژه های مناسب آن تحقیق است. پس به سایت گوگل می رویم و سعی می کنیم کلمات اصلی مطلب مورد نظرمان را در نوار جستجو بنویسیم. کلمات جستجو باید تا حد ممکن به صورت محدود کننده انتخاب شوند:
 
 
معمولا سایت گوگل، خیلی سریع، ما را به سمت سایت ویکی پدیا، بزرگترین دانشنامه ی آزاد، هدایت می کند. برخی سایت های فارسی زبان نیز وجود دارند که پایگاه داده اطلاعات مقالات یا کنفرانس ها می باشند، مانند سیویلیکا یا سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شریف (همچنین می توانیم از دیگر دانشنامه های فارسی موجود روی اینترنت مانند دانشنامه رشد(شبکه ملی مدارس) یا موسسه تبیان در حد ابتدایی در مورد برخی موضوعات بهره ببریم). هرچند سایت های فارسی زبان، برای شروع تحقیق، مناسب هستند، اما در صورتی که قادر به خواندن زبان انگلیسی نباشیم، تحقیقات اینترنتی مان در همین حد خاتمه پیدا می کند.

در صورتی که بخواهیم به زبان انگلیسی تحقیق خود را ادامه دهیم، می توانیم با انتخاب کلیدواژه های انگلیسی به منابع کامل تری دسترسی پیدا کنیم:
 
 
معمولا گوگل باز هم ما را به سمت سایت ویکی پدیا (wikipedia.org) هدایت می کند. ممکن است در جستجوی وب گوگل، لینک های بعدی نیز به ما کمک کنند. البته بایستی کلیدواژه های بیشتری را در نوار جستجو وارد کنیم.
اما آیا تحقیق اینترنتی به همین جا محدود می شود؟
 
 
3- چگونه یک مقاله را پیدا کنیم؟
در واقع برای مطالعه در مورد یک موضوع خاص، بیش از آن که به کتب و مقالات مرجع، دسترسی داشته باشیم، مجبوریم مقالات تحقیقی (Research papers یا Research articles) را مطالعه نماییم. هرچند ممکن است با این روش، تسلط کافی به موضوع مورد نظرمان پیدا نکنیم اما اگر مقالات جدید را بخوانیم، مطمئن هستیم مطلبی که می خوانیم به روز است. سایت های اینترنتی پژوهشگر گوگل(scholar.google.com)، اسکاپوس (scopus.com) و آی اس آی (isiknowledge.com)، برای شروع سایت های خوبی هستند. در قسمت تحقیق پیشرفته (Advanced Research) به این سایت ها پرداخته ایم.
 
پی نوشت: ممکن است به جای مقاله ی تحقیقی، با ثبت اختراع (Patent) یا مجموعه مقالات کنفرانس (Conference Proceeding) مواجه شویم. اما معمولا برای کار تحقیقاتی ابتدایی، مقاله ی تحقیقی مناسب تر است
بازهم پی نوشت: بد نیست تفاوت چند کلمه را بدانیم:
Essay معمولا به مقاله ای گفته می شود که بیشتر تحلیل های فردی است تا تحقیقات آکادمیک و معمولا کوتاه تر از مقالات علمی است
Article به هر نوع مقاله ای، اعم از علمی و غیرعلمی می گویند
Scholarly paper به مقالاتی گفته می شود که نتیجه ی کاری علمی است و دارای مستندات به شیوه آکادمیک است
 
 
4- چگونه با مقاله مواجه شویم؟
درواقع پیدا کردن مقاله کار دشواری نیست، مهم پیدا کردن مقاله ای است که به درد مان بخورد! برای همین چاره ای نداریم جز اینکه چکیده مقالاتی که پیدا کرده ایم را مطالعه نماییم، چرا که در چکیده، موضوع و نتیجه ی مقاله شرح داده می شود. پس خواندن چکیده هر مقاله ای، قبل از مطالعه کامل آن، ضروری است. در صورتی که چکیده نشان دهنده ی تحقیقی کامل یا نتایجی دسته بندی شده بود، خواندن مقاله برای نیاز ما مناسب است (در غیر این صورت به راحتی مقاله را کنار می گذاریم). اما چگونه متن کامل مقاله را به دست بیاوریم؟ در ادامه به این موضوع خواهیم پرداخت. قبل از آن بایستی به یک سوال پاسخ داد:
از یک مقاله، چه انتظاری باید داشت؟
در واقع قرار نیست مقاله تحقیقاتی معمولی، برای آشنایی ما با یک موضوع کلی نوشته شود، بلکه هر مقاله صرفا نتیجه یک تحقیق و یا تحلیل است که با دیدی جزئی نگرانه نوشته شده، اما این همه ی ماجرا نیست! هر گروه تحقیقاتی در کنار تحلیلی که پیرامون موضوع مورد نظرشان انجام می دهند، از کتب مرجع یا مقالات مروری (Review articles) استفاده می نمایند که در قسمت مراجع مقاله (References) مشخصات آن را ذکر می کنند. با خواندن مقاله متوجه خواهیم شد که هر مرجع، چه نیاز علمی ای از نویسندگان مقاله را برطرف کرده است(سرنخ). ممکن است مقاله ای که به آن ارجاع داده شده، خود از منابع دیگری استفاده کرده باشد و ... اگر خوش شانس باشیم، با دنبال کردن رشته ی مراجع، به منابع اصلی اطلاعات علمی (ته نخ!) که معمولا کتب مرجع یا مقالات مهم هستند، دست خواهیم یافت.
 
مشخصات هر مقاله شامل: نام نویسندگان (Authors)، عنوان مقاله (Article title) نام مجله (Journal name)، شماره مجلد (Volume)، شماره مجله (Issue)، شماره صفحات مقاله و تاریخ انتشار است. برخی مجلات تاریخ پذیرش مقاله (Date accepted) رانیز ذکر می کنند. هر مجله ای استاندارد خاص خود را برای ترتیب آدرس دهی به کار می بندد.
منظور از هر مجلد، مجموعه مجلات چاپ شده در یک دوره زمانی (مثلا یک سال) است. در زبان انگلیسی، برای مجلات علمی به جای کلمه ی Magazine از کلمه ی Journal استفاده می کنند.
 
اگر در ابتدای تحقیق کنار دیگر کلیدواژه ها، Review article را جستجو کنیم، مقالاتی را پیدا خواهیم کرد که به نوعی جمع بندی تعداد زیادی مقاله است و علاوه بر این که حواشی و جزئیات دیگر مقاله ها را ندارد، می تواند به کار ما سرعت ببخشد. پس بهتر است برای شروع به دنبال مقاله مروری (Review article) باشیم. یادمان نرود که اینجا هم خواندن چکیده مقالات مروری، قبل از مطالعه کامل آن ضروری است.
 
 
5- چگونه متن کامل مقاله را دانلود کنیم؟
الف- دسترسی به برخی مقالات، برای همگان آزاد است، بنابراین به سادگی می توان روی قسمت Full text (یا هر قسمت دیگری که این معنا را برساند) کلیک کرده و متن مورد نظر را در رایانه شخصی ذخیره کرد
ب- دانشگاه ما عضو برخی از مجلات است. بنابراین اگر از طریق اینترنت دانشگاه (IP دانشگاه) وارد سایت آن مجلات شویم، می توانیم مقاله مورد نظرمان را دانلود کنیم. لیست مجلاتی که از طریق دانشگاه به آن ها دسترسی داریم را می توانید اینجا ببینید
پ- اگر از سایت scholar.google.com استفاده کنیم، می توانیم لینک دانلود برخی مقالات را کنار نتیجه جستجو ببینیم. در قسمت تحقیق پیشرفته، در این مورد بیشتر خواهیم خواند
ت- در سایت آرشیو (arXiv.org) جستجو کنیم. این سایت در واقع یک فضای آزاد برای به اشتراک گذاشتن مقالات در کتابخانه دانشگاه کرنل است. البته مقالاتی که در این وبسایت بارگذاری می شوند ممکن است به لحاظ علمی تایید شده نباشند، اما در صورتی که مقاله ای خاص را مدنظر داشته باشیم، ممکن است آن را در این وبسایت پیدا کنیم.
ث- وزارت علوم بخشی برای دریافت کامل مقالات برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی دارد که در چند ثانیه (و در مواردی حداکثر 24 ساعت) مقالات را به ایمیل دانشگاهی شما می فرستد
ج- در سایت تبیان بخش درخواست متن کامل مقالات وجود دارد و عموم مردم می توانند از آن استفاده کنند
چ- از دوستان خود که در دانشگاه های کشورهای دیگر هستند کمک بگیریم. البته این کار، نیازمند اجازه ی آن دانشگاه به دانشجویانش است تا بتوانند مقالات را با دوستان خود به اشتراک بگذارند.
ح- از همین رو، تعدادی از دانشجویان ایرانی خارج از کشور یک وبسایت برای تامین مقالات دانشجویان داخل کشور راه اندازی کرده اند که و معمولا مقاله مورد نظرتان را در کمتر از یک ساعت برای شما بارگذاری خواهند کرد.
خ- برخی سایت ها، مقالات را رایگان در اختیار شما قرار می دهند:
 
 
6- چگونه اطلاعاتی که به دست آورده ایم را دسته بندی کنیم؟
هر فردی ممکن است شیوه خاص خود را در دسته بندی اطلاعات داشته باشد. شاید دانستن چند نکته برای بهینه کردن دسته بندی اطلاعات بد نباشد
الف- همه ی مقالاتی که دانلود می کنیم را در یک پوشه (folder) با نام آن تحقیق ذخیره کنیم. در واقع از رها کردن فایل های PDF مقالات روی Desktop باید پرهیز کرد
ب- موضوعات متفاوت را با پوشه بندی، از یکدیگر مجزا کنیم. یعنی برای هر موضوع یک Folder جداگانه بسازیم.
پ- مقالاتی که دانلود می کنیم را نام گذاری کنیم. این کار برای جستجوهای پیشرفته تر در آرشیو تحقیقاتمان بسیار ضروری است. چرا که تعداد فایل های ذخیره شده به سرعت رشد خواهند کرد و اگر نام گذاری مشخصی نداشته باشند، دسترسی های بعدی به آن ها مشکل خواهد شد
ت- برای نام گذاری فایل های PDF، روند ثابتی داشته باشیم. البته هر فردی ممکن است روند خاص خود را داشته باشد. مثلا کسی که کارهای چند محقق خاص را دنبال می کند، ممکن است برای نام گذاری فایل ها، در ابتدا، نام محقق را بنویسد تا پس از مرتب سازی برحسب نام، کارهای آن محقق کنار هم قرار گیرد. یا ممکن است برای کسی مهم باشد که نام مجله را در ابتدا بنویسد تا معلوم باشد اعتبار هر مقاله به چه میزان است. اما یک روش نامگذاری مقالات برای کسانی که تحقیقات گسترده می کنند می تواند مرتب سازی بر حسب سال انتشار مقاله باشد. مزیت این روش، چینش مقالات بر حسب زمان و درک ارتباط تکاملی علم است. با این روش می توانید به مقالات به روز توجه بیشتری داشته باشید تا از آخرین پیشرفت ها با خبر شوید. در این نوع نامگذاری می توان پس از سال انتشار، نام نویسنده (اولین نویسنده) و سپس عنوان مقاله را نامگذاری کرد. به هر حال چیزی که مهم است، داشتن استانداردی ثابت برای نامگذاری است تا در مراجعات بعدی، بتوانیم به راحتی مقاله مورد نظرمان را پیدا کنیم.
 
امیدوارم خواندن این نوشته، برای سرعت بخشیدن به روند تحقیقات، به شما کمک کند
 
با آرزوی موفقیت
نوشته شده توسط محمدصادق فیض، فروردین 1391
 
کپی برداری از مطالب این صفحه، در صورت ذکر نام نویسنده و نام وبسایت، بلامانع است.